Wielbimy Cię, Panie Jezu Chryste, tu i we wszystkich kościołach Twoich, które są na całym świecie, i błogosławimy Tobie, że przez święty krzyż Twój odkupiłeś świat.

kosciół-wnetrze-mały

logo300a


Uroczysta Msza Święta Jubileuszowa    22 maja 2016 r.    godz. 13.00

Do uroczystości  jubileuszowych pozostało:

Zaproszenia Reformaci-2

koncert-Jaroslaw-ogrody

Z historii kościoła

  Lata 1660-1670 to pierwsze starania o sprowadzenie Franciszkanów do Jarosławia.
W roku 1699 mieszczanin, a zarazem burmistrz miasta Antoni Kwolek ofiarował Franciszkanom swoją posiadłość na Przedmieściach zwanych Wola – ogród i drewnianą karczmę. Fundację Kwolka powiększyli: Józef Karol Lubomirski – współwłaściciel Jarosławia oraz Jan Sobieski, krewny króla, starosta dębowiecki. Ofiarowana parcela wchodziła w obręb drugiej linii obrony miasta. Były to wysokie wały ziemne, głębokie rowy i murowane baszty. Jedna z nich stała w północno – zachodnim roku parceli. Obok gospody Kwolek z mieszczanami wybudował obszerną drewniana kaplice z kryptą. Franciszkanie przybyli do Jarosławia 12 września 1700 r. wprowadzeni przez Jezuitów, witani przez 12 tysięczne rzesze wiernych, duchowieństwo i szlachtę. W roku 1703 Teofila (z Ostrogskich) Lubomirska wypożyczyła franciszkanom grunt nada Sanem, w Szówsku, obok cegielni jezuitów, by na nim zbudowali cegielnię na własny użytek. Architekt Tomasz Belloti sporządził plan budowli i kierował budową murów otaczających posesję (1704-1706). Tenże Belloti jednak nie dotrzymał umowy dotyczącej wynagrodzenia za pracę, dlatego dalsze kierownictwo prac powierzono Józefowi Martynowi z Kęt. W latach 1702 – 1709 wojna północna oraz panująca zaraza (dżuma) powstrzymały dzieło budowy. Nowoprzybyli franciszkanie – reformaci zamiast budować klasztor, ratowali zarażonych, leczyli ich, ochraniali, żywili i grzebali zmarłych. Ojcowie Atanazy Wsołowski i Cyprian Kirkorowicz, posługując chorym, sami padli ofiarą morowego powietrza. Również młodociana Ewa, córka Grzegorza Cyndla, syndyka klasztoru, oraz niejaka Agnieszka z opactwa benedyktynek, usługujące chorym – zmarły. Pochowano wszystkich na placu przykościelnym. Pamięć ich uczczono drewnianą tablicą, którą po II wojnie umieszczono w Muzeum Miejskim.
Budowa ruszyła na dobre w 1709 r. dzięki wsparciu finansowemu Franciszka Zawadzkiego, łowczego kijowskiego, którego uważa się za współfundatora klasztoru. Zawadzki ofiarował na klasztor w sumie ponad 150 tys. złotych polskich. Pomocy w budowie udzielili również inni ofiarodawcy. Biskup przemyski Paweł Dubrawski w 1710 r. wmurował kamień węgielny, a 21 czerwca 1716 r. Biskup Jan de Alten Bokum poświecił gotowe już kościół i klasztor.. Świątyni nadano tytuł Trójcy Świętej, a to z tej racji, ponieważ w gospodzie Kwolka ofiarowanej franciszkanom odbywało swoje zebrania modlitewne Bractwo Trójcy Świętej istniejące przy farze jarosławskiej. Świątynia franciszkańska była 9-tym kościołem w mieście – obok Fary na Rynku, kościołów: Ducha Św., św. Zofii, dwóch świątyń jezuitów, benedyktynek i dwóch cerkwi grekokatolickich.
W kościele ustawiono 7 ołtarzy. Główny Świętego Krzyża mający oprócz krzyża w zwieńczeniu obraz Modlitwy w Ogrójcu, oraz ołtarze boczne. Po stronie lewej: ołtarz Trójcy Świętej, w zwieńczeniu z obrazem św. Kazimierza, ołtarz św. Józefa z obrazem u góry św. Jana Chrzciciela, św. Antoniego z Padwy z obrazem św. Elżbiety Węgierskiej oraz po prawej: ołtarz Matki Bożej, w zwieńczeniu św. Stanisław biskup; dalej św. Franciszka z obrazem u góry św. Eufrozyny ( patronki żony fundatora Eufrozyny Zawadzkiej) i ostatni ołtarz św. Piotra z Alkantary, z obrazem św. Klary. Ołtarze od reszty kościoła oddzielone były drewnianą balustradą.Kościół jest skromną, jednonawową budowlą w stylu barokowym. Za głównym ołtarzem usytuowany był chór zakonny. Kościół wewnątrz bielony był wapnem, jedynie łuk tęczowy posiadał polichromię z 1753 r przedstawiającą adorację Trójcy Św. Przez Matkę Bożą, św. Józefa, Franciszka i Dominika. Fronton kościoła pokryto malowidłami w 1753 r- są to obrazy św. Trójcy i świętych franciszkańskich: Franciszka z Asyżu, Antoniego z Padwy, Piotra z Alkantary; później (w 1831 r.) dodano scenę Ostatniej Wieczerzy oraz ofiary Abrahama i Melchizedecha ( te ostatnie dwa już w płycinach kruchty). Na fasadzie, na prawo do malowideł, w górze znajdował się zegar słoneczny. Od strony ogrodu, na absydzie był obraz Matki Bożej Anielskiej, a niżej scena Chrystusa ukrzyżowanego, obejmującego ramieniem sw. Franciszka. Obraz Matki Bożej został zniszczony i zastąpiono go obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem (Rafaela), obraz Trójcy św. na fasadzie zastąpiono sceną ukrzyżowania. Oba obrazy al fresco wykonał Zbigniew Czop z Krakowa. Niektóre prace rzeźbiarskie przy wyposażeniu świątyni wykonali bracia zakonni: Urban Kitowicz Modest Gronalewicz.

Na przełomie XIX i XX wieku wprowadzono szereg zmian w kościele: wystrój artystyczny ołtarzy, zarówno snycerkę jak i i obrazy. W 1891 r. ściany kościoła pokryto polichromią, odnowioną i wzbogaconą przez Jana Tabińskiego w 1909 r. Już wcześniej przesunięto ołtarz główny do absydy, wstawiono nowe stalle i konfesjonały. Stary pozytyw wymieniono na organy firmy Riegera w 1897 r. Okna przyozdobiono witrażami. Obraz św. Józefa zastąpiono obrazem Świętej Rodziny. W ołtarzu Matki Bożej znajduje się obraz Matki Bożej Niepokalanie poczętej namalowany w 1751 r. namalowany prawdopodobnie przez Mikołaja Tereińskiego, zaś w ołtarzach św. Franciszka i św. Trójcy obrazy są pędzla Wojciecha Eliasza z roku 1883. W 1886 r. obrazy w ołtarzach Trójcy św. i Matki Bożej zamieniono na zasuwy ołtarzowe, dając w ich miejsce w wydrążonych wnękach figury Serca Pana Jezusa i Matki Bożej. Tę ostatnią wymieniono na drewnianą figurę Matki Bożej Róży Mistycznej, sprowadzonej z Essen z Niemiec. Stacje Drogi krzyżowej wewnątrz świątyni erygowano w 1732 r.
Pod kościelną posadzką, w obszernym, sklepionym podziemiu kładziono przez długie lata na wieczny spoczynek ciała zmarłych zakonników i dobrodziejów klasztoru; pierwszych układano zwyczajem zakonnym bez trumien na piasku, drudzy spoczywali w ozdobnych trumnach. Złożono tu zwłoki małżonki fundatora Eufrozyny zawadzkiej (+1725). Z szlachty grzebano w podziemiach Wojciecha Lupińskiego, Michała Ankwicza, któremu ufundowano epitafium, wielu członków rodziny Morskich, kasztelana przemyskiego Michała Sołtyka, kilku konfederatów barskich, kilku Drohojowkich. Ogółem do r. 1830 pochowano tu ok 160 osób świeckich i 70 zakonników. Na polecenie władz austriackich jeszcze z 1785 r. z podziemi usunięto szczątki zmarłych i pochowano je zarówno na cmentarzu miejskim, jak i w skrypcie pod składem kościelnym do której przejście zamurowano.
Dnia 26 czerwca 1915 r. od bomby rosyjskiej zostały uszkodzone klasztorne i kościelne dachy. Z okien kościoła wyleciały częściowo witraże. W czasie wojny mieszkali tu przejściowo żołnierze i oficerowie jak i ludność miasta. Zrabowano z kościoła i klasztoru wszystko, co było z miedzi, cyny i mosiądzu. Zaraz w pierwszych dniach wybuchu II wojny światowej w nocy 27/28 września 1939 r. aresztowano wielu duchownych w Jarosławiu, w tym wszystkich franciszkanów i wywieziono za San pod Sieniawę, gdzie ich zwolniono i zakazano pod karą śmierci wracać do Jarosławia. W tym czasie klasztor zajmowały różne formacje wojskowe 21 czerwca 1941 r kościół został przeznaczony na szpital wojskowy. Dnia 14 lutego 1942 r. o Roman Stawiarz przejął kościół w imieniu Zakonu i został jego rektorem.. Budynku klasztornego nie odzyskano.. W kościele odprawiano również nabożeństwa dla katolików niemieckich i protestantów, aż do przejścia frontu w lipcu 1944 r.. W budynku klasztornym znajdowały się również przejściowo szkoła Muzyczna i Handlowa. Dnia 25 lipca 1944 r. żołnierze radzieccy stojący za Sanem skierowali ogień artylerii na zabudowania klasztorne i sąsiedni gmach starostwa ponieważ wiedzieli , że w nich są Niemcy. Jeden z pocisków uderzył w dach kościoła, inne gmach starostwa, następnie wszystko przysłonił dym. Zdawało się ze klasztor płonie, więc zaprzestano ostrzeliwania. Po II wojnie zakonnicy przejęli całość zabudowań i przystąpili do odnowienia. W 1970 r przy klasztorze erygowano parafię.Kościół uważany jest za sanktuarium Krzyża Świętego. Figura Chrystusa Ukrzyżowanego w głównym ołtarzu słynie łaskami i dawniej przyozdobiona była mnóstwem dziękczynnych wotów.